Đường găng không phải là một đường kẻ cố định từ đầu dự án đến cuối. Nó đổi khi tiến độ thực tế lệch khỏi kế hoạch, khi phạm vi thay đổi, khi nguồn lực bị điều đi nơi khác. Đường găng đổi một hai lần trong đời dự án là bình thường. Đường găng đổi liên tục, mỗi lần một "thủ phạm" mới, là tín hiệu cho thấy baseline đang đo một dự án không còn tồn tại nữa.
Dấu hiệu đường găng đang báo động
- Đường găng nhảy qua lại giữa các nhánh: tuần này nhánh A là găng, tuần sau nhánh B, tuần sau nữa lại quay về A. Khi nhiều nhánh cùng sát ngày đích, một trễ nhỏ ở bất kỳ đâu cũng đủ làm đổi găng, và dự án thực chất không còn đệm ở đâu cả.
- Nhiều đường gần găng cùng trễ: các công việc có tổng thời gian dự trữ rất nhỏ bắt đầu trễ đồng loạt. Chỉ nhìn đường găng chính sẽ bỏ qua nguy cơ: chỉ cần một trong các đường gần găng trễ thêm là nó thành găng mới.
- Độ trễ tích lũy vượt ngưỡng đã định: ngày đích dự kiến lùi dần qua nhiều kỳ báo cáo mà không có sự kiện lớn nào giải thích được. Trễ nhỏ cộng dồn nhiều kỳ là kiểu trễ khó phát hiện nhất, vì mỗi kỳ trông đều "chỉ trễ một chút".
- Phạm vi hoặc trình tự đã thay đổi căn bản: thêm hạng mục, bỏ hạng mục, đổi công nghệ, đổi nhà thầu chính. Khi logic phụ thuộc của dự án đã khác, đường găng cũ chỉ còn giá trị lịch sử.
Khi nào nên re-baseline, khi nào không
| Tình huống | Quyết định |
|---|---|
| Thay đổi phạm vi đã phê duyệt, sự kiện lớn ngoài tầm kiểm soát, giả định nền tảng đã sai rõ ràng | Nên re-baseline — có phê duyệt, ghi lý do, giữ baseline cũ làm hồ sơ. |
| Chỉ vì dự án đang trễ, muốn báo cáo trông đẹp hơn | Không — re-baseline không phải công cụ xóa trễ. Báo cáo trễ kèm phương án khôi phục. |
Làm cho việc re-baseline có kỷ luật
Đặt trước ngưỡng cảnh báo: ví dụ độ trễ dự kiến của ngày đích vượt quá một số ngày nhất định, hoặc đường găng đổi quá một số lần trong một quý, thì đưa ra hội đồng dự án xem xét re-baseline. Khi re-baseline, công bố rõ baseline mới, lý do, và những gì vẫn giữ nguyên từ baseline cũ. Một baseline mới mà không ai biết nó khác baseline cũ ở chỗ nào thì chỉ tạo thêm nhầm lẫn.
Thảo luận:
- Dự án gần đây của anh chị có đường găng đổi giữa chừng không, và đội đã xử lý thế nào — giữ baseline cũ hay lập baseline mới?
- Đội mình có ngưỡng rõ ràng cho việc xem xét re-baseline, hay đang quyết định theo cảm nhận từng kỳ?